Λαογραφικό Μουσείο:
Εδώ ο επισκέπτης αντιλαμβάνεται με την πρώτη ματιά, όλη την πνευματικότητα, όχι μόνο της Ορεστιαδίτικης, αλλά και όλης της Θρακιώτικης παράδοσης που δείχνει πόσο υγιείς είναι οι ρίζες και πόσο θαλερό το δένδρο του πνευματικού κόσμου, «του πάντοτε αρχαίου και πάντοτε νέου», που είναι από τη φύση του προορισμένο για όλους τους μελλούμενος καιρούς.

Η μεταδοτική πνευματική απογύμνωση, που μόνο με πλαστικά λουλούδια μοιάζει, είναι βέβαιο πως δεν αγγίζει την Ορεστιάδα κι ας είναι χιλιόμετρα μακριά από την Αθήνα. Έχει βαθιές τις ρίζες στο παρελθόν, στο πνεύμα των Οδρυσών και της Βυζαντινής κουλτούρας. Εδώ ο επισκέπτης θα δει τις παραδοσιακές στολές, τις κεντημένες με τον δικέφαλο αετό, την αρμονία των σχεδίων στις στολές αντρών και γυναικών. Θα δει τα υφαντά που εναρμονίζονται με τον ψυχικό τους κόσμο. Είδη που χρησιμοποιούσαν στο νοικοκυριό τους, σκαλιστά χειροποίητα, με κέφι και νεράκι, γεμάτα αρχοντιά. Φωτογραφίες, παλιά βιβλία, δεμένα με δέρμα. Το πρώτο Ιερό Ευαγγέλιο σε τούρκικη γλώσσα, με Ελληνικά στοιχεία που τυπώθηκε στη Ζυρίχη.
Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο της Νέας Ορεστιάδας ανήκει στο Μορφωτικό Σύλλογο «Μουσείο Λαογραφίας και Ιστορίας Τέχνης Ορεστιάδας και Περιφέρειας» και ιδρύθηκε το 1974.

Στο Μουσείο εκτίθεται πολύτιμο ιστορικό, εκκλησιαστικό, στρατιωτικό και λαογραφικό υλικό, πλήθος ιστορικών εγγράφων που αφορούν την περιοχή. Σε κάθετες επιφάνειες υπάρχουν ιστορικά κείμενα στην ελληνική και αγγλική γλώσσα καθώς και ιστορικές φωτογραφίες.

Το Μουσείο περιλαμβάνει στους εκθεσιακούς του χώρους τις παρακάτω ενότητες:

Πρόσφατη ιστορία της περιοχής, με απόσπασμα από τη συνθήκη της Λωζάνης του 1922, σύμφωνα με την οποία έγινε ο ξεριζωμός των Ελλήνων χριστιανών, κατοίκων της Ανατολικής Θράκης. Η ενότητα αυτή αναφέρεται στη μετακίνηση του πληθυσμού με βαγόνια και βοϊδάμαξα φορτωμένα με τη γεωργική σοδειά, σκεύη του νοικοκυριού, γεωργικά εργαλεία, στρωσίδια, εικονίσματα και προπαντός φορτωμένα με αναμνήσεις και πίκρες του ξεριζωμού, και καταλήγει στην ίδρυση της νέας πατρίδας, της Νέας Ορεστιάδας.

Διάφορα γεωργικά εργαλεία, όπου με σχετικές εικονογραφήσεις φαίνεται ο τρόπος χρήσης αυτών.

Εργαλεία του σιδερά, του τσαγκάρη και άλλων επαγγελματιών που εγκαταστάθηκαν στη Νέα Ορεστιάδα. Επίσης, αργαλειός, σαΐτες, λανάρια, ρόκες, αδράχτια, ηλακάτη, ανέμη, ροδάνι και γενικά όλα εκείνα τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία του βαμβακιού, του μαλλιού και για την υφαντική.

Διάφορες γυναικείες και ανδρικές φορεσιές σε χρώματα της φύσης, στολισμένες με κεντήματα. Δεν λείπουν και οι αστικές φορεσιές της Αδριανούπολης (Ανατολική Θράκη).

Διάφορα μαγειρικά σκεύη, μεταλλικά και ξύλινα.

Στρωμένο θρακικό παραδοσιακό δωμάτιο για την φιλοξενία των επισκεπτών, το «καλό δωμάτιο», όπως λεγόταν. Όλα τα υλικά αυτού του δωματίου είναι φερμένα από την Αδριανούπολη και την Παλαιά Ορεστιάδα (Κάραγατς).

Εκκλησιαστικά ιερά σκεύη, φερμένα από την εκκλησία των Αγίων Θεοδώρων της Παλαιάς Ορεστιάδας (Κάραγατς), από όπου κατάγονταν οι περισσότεροι πρώτοι κάτοικοι της Νέας Ορεστιάδας.

Διάφορα παραδοσιακά μουσικά όργανα της περιοχής (φλογέρες, καβάλο, άσκαυλο, σείστρο, κλαρίνο, ούτι).

Στο Μουσείο λειτουργούν για το έτος 2012 τα παρακάτω εκπαιδευτικά προγράμματα:

α) Ιστορία του τροχού στους τόπους και στους χρόνους.

β) Φωνές νερού μυριάδες: Γίνεται λόγος για τη σημασία του νερού στη ζωή μας. Γίνεται αναφορά σε έθιμα σχετικά με το νερό και προβάλεται σχετικό dvd.

γ) Τα καλικαντζαράκια: Αφήγηση παραδοσιακών χριστουγεννιάτικων εθίμων.

δ) Μάσκα και αποκριά – καρναβάλι και χαρά: όπου πραγματοποιούνται διάφορα δρώμενα.

ε) Ήρθε, ήρθε Πασχαλιά με τα κόκκινα τ’ αυγά: Αναφορά σε πασχαλινά έθιμα με σχετικές αναπαραστάσεις.

στ) Μια μέρα στο Μουσείο: οι μαθητές ξεναγούνται σε όλους τους εκθεσιακούς χώρους από την αρχαιολόγο του Μουσείου

ζ) Γνωρίζω τον τόπο μου: οι μαθητές επισκέπτονται με λεωφορείο το παρατηρητήριο της Νέας Βύσσας, τις Καστανιές, τα Εβρίτικα Κελάρια, το Σπήλαιο, το Μύλο των Πετρωτών, τη Δοξιπάρα, την Τούμπα της Δοξιπάρας και τη βιομηχανία της ΕΠΑΠ.

Σε όλα τα παραπάνω εκπαιδευτικά προγράμματα οι μαθητές αυτενεργούν.

Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ορεστιάδας
Διεύθυνση: Αγ. Θεοδώρων 103, Τ.Κ. 682 00
Τηλέφωνο-Fax: 25520- 28080.
Ώρες λειτουργίας 10.00 – 13.00, καθημερινά και σαββατοκύριακο, εκτός Δευτέρας

Τα σαββατοκύριακα παρουσιάζονται διάφορες εκπαιδευτικές δράσεις όπως: παραδοσιακές βελονιές, κέντημα, πλέξιμο.

Το Μουσείο μπορούν να επισκέπτονται εκτάκτως, εκδρομείς (γκρουπ) ή μαθητές, οποιαδήποτε ημέρα και ώρα, κατόπιν τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον πρόεδρο του Μουσείου, κ.Πασχάλη Μαυρίδη (τηλ. επικοινωνίας: 6977 567566)

Το αντίτιμο του εισιτηρίου είναι:

·                    2,00 € για τους ενήλικες

·                    0,50 € για τους μαθητές

·                    1,00 € για την παρακολούθηση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων